Aikido

Crefft ymladd o Japan yw aikido, a ddatblygwyd gan Morihei Ueshiba yn hanner cyntaf yr 20fed ganrif. Yn lle ateb ymosodiad â grym, rydych chi'n symud allan o'i lwybr ac yn defnyddio symudiad yr ymosodwr ei hun i'w arwain i dafliad neu glo cymal. Mae'r hyfforddiant mewn parau, a does gan y rhan fwyaf o arddulliau ddim cystadlaethau.

Beth yw ei ddiben

• Dysgu cwympo a rholio’n ddiogel — sgil sy’n ddefnyddiol oddi ar y mat hefyd.
• Cydbwysedd, cydsymud, hyblygrwydd, ac ymdeimlad o amseru a phellter.
• Tafliadau a chloeon cymalau sy’n rheoli partner yn hytrach na’i daro.
• Tawelwch a ffocws: aros yn ymlaciedig ac yn gytbwys pan fydd rhywun yn ymosod.
• Ymarfer am oes — mae llawer o bobl yn dal ati i hyfforddi ymhell i’w henaint.

Offer

• Gwisg hyfforddi wen (keikogi) a gwregys. Ar gyfer y dosbarthiadau cyntaf, mae dillad chwaraeon cyfforddus â llewys hir a throwsus hir yn iawn.
• Mewn llawer o ysgolion, mae myfyrwyr profiadol hefyd yn gwisgo hakama, trowsus llydan â phletiau; mae pryd rydych chi’n dechrau gwisgo un yn dibynnu ar yr ysgol.
• Mae’r hyfforddi’n droednoeth ar fatiau tatami; dewch â fflip-fflops i gerdded oddi ar y mat.
• Mae arfau pren — y bokken (cleddyf), y jō (ffon) a’r tantō (cyllell) — yn cael eu defnyddio mewn llawer o ddosbarthiadau, ac yn aml mae dojos yn eu rhoi ar fenthyg ar y dechrau.

Sut mae hyfforddiant yn mynd rhagddo

• 60–90 munud, gan ymgrymu ar y dechrau ac ar y diwedd; mae moesau’n rhan o’r grefft.
• Cynhesu, ymestyn, ac ymarfer rholio a chwympo (ukemi).
• Mae’r athro’n dangos techneg, ac rydych chi’n ei hymarfer mewn parau, gan gymryd eich tro fel yr ymosodwr (uke) a’r person sy’n defnyddio’r dechneg (nage neu tori, yn dibynnu ar yr ysgol).
• Mae’r cyflymder a’r grym yn cynyddu gyda phrofiad. Rydych chi’n tapio’r mat neu eich partner pan fydd clo’n ddigon, ac mae eich partner yn gollwng ar unwaith.
• Mae rhai dosbarthiadau’n cynnwys gwaith ag arfau, ac ar lefelau uwch mae rhai arddulliau’n ymarfer amddiffyn yn erbyn sawl ymosodwr.
• Mae’r graddau (kyu) yn arwain at y gwregys du (dan). Ar eich ymweliad cyntaf rydych chi’n dysgu sut i ymgrymu, rholio a symud gyda phartner.

I bwy mae’n gweddu orau

• Pobl sydd eisiau crefft ymladd heb sbario nac ergydion i’r pen.
• Y rhai sy’n gwerthfawrogi techneg, moesau ac awyrgylch tawel gymaint â ffitrwydd.
• Oedolion o unrhyw oed, gan gynnwys y rhai sy’n dechrau’n hwyrach mewn bywyd, a phlant yn eu grwpiau eu hunain.
• Unrhyw un sydd eisiau dysgu cwympo’n ddiogel.
• Mae’n llai addas i unrhyw un sydd eisiau cystadlu neu sydd eisiau sgiliau ymladd yn gyflym — edrychwch ar jiwdo neu Krav Maga. Mae cloeon cymalau, cwympo a phenlinio’n rhoi straen ar yr arddyrnau, yr ysgwyddau, y gwddf a’r pengliniau: os oes gennych chi anaf neu broblem gyda’r cefn, gofynnwch i feddyg a dywedwch wrth yr athro.

Dod o hyd i'ch stiwdio